پرنده بهشتی

نام علمی گل استرلیتزیا Strelitzia reginae و از خانواده Strelitziaceae  می‌باشد.

نام‌های دیگر آن پرنده بهشتی یا مرغ بهشتی، استرلیتزیای نارنجی، گل زبان پرنده، منقار درنا و گل درنا می‌باشد.

گل پرنده بهشتی یک محصول جدید گلکاری بوده و در سال‌های اخیر کشت و پرورش آن رونق یافته است.

خاستگاه آن جنوب آفریقا است. گیاهی دائمی، همیشه سبز و حساس به سرما است.

پرنده بهشتی یک گیاه خانگی مخصوص آب و هوای گرم است که گل‌های بسیار زیبایی دارد که شبیه به یک پرنده‌ در حال پرواز است.

به عقیده‌ بسیاری این گل زیباترین گل جهان است که در کشور ما به صورت گیاه آپارتمانی در داخل ساختمان و یا در گلخانه‏‌ها نگهداری می‏شود.

ارتفاع گونه مورد نظر حدود یک متر است ولی در فضای باز تا ۲ متر هم میرسد.

نگهداری گل استرلیتزیا

ظاهر گل استرلیتزیا

یک مشخصه برجسته گل استرلیتزیا در سیستم ریشه‌های این گیاه است و آن وجود ریشه‌های ذخیره‌ای گوشتی و آبدار است که در واقع یک سیستم ریزومی هستند.

دارای برگ‌های سبز نسبتا روشن چرمی و تخم مرغی شکل است که روی دمبرگی دراز به طول ۴۵ سانت قرار دارند.

گل آذین در انتهای ساقه‌ای به طول حدود ۱ متر تشکیل می‌شود و به شکل اسپاتی سبز رنگ با لبه‌های قرمز رنگ بوده که به شکل قایق می‌باشد.

و از درون آن گلچه‌هایی خارج می‌شوند که دو رنگ بوده و جام گل آبی و کاسه گل زرد یا نارنجی است.

گل دارای ۳ گلبرگ نارنجی و ۳ گلبرگ آبی است که با هم ترکیب شده‌اند و به شکل یک گل مجزا درآمده‌اند.

گل کاملا باز شده شبیه پرنده در حال پرواز است.

در گونه استرلیتزیای سفید (Strelitzia nicoli) گل‌های سفید با براکته‌های آبی هستند و ارتفاع آن تا ۱۰ متر هم میتواند برسد.

گل استرلیتزیای سفید بعد از ۵ تا ۸ سال از زمان کاشت بذر گل میدهد و سرعت رشد خیلی کمی دارد.

این گیاه می‌تواند دمای صفر درجه سانتی‌گراد و حتی یخ زدگی را برای مدت محدودی تحمل کند ولی در مدت زمان طولانی به برگ‌های این گیاه آسیب وارد میشود

گلدهی استرلیتزیا

از آنجا که پرنده بهشتی برای گلدهی به دمای نسبتا پایینی نیاز دارد، در ایران در روزهای زمستانی به گل می‌نشیند.

بعد از کاشت جوانه‌های این گیاه، حداقل سه سال طول می‌کشد تا اولین گلدهی خود را داشته باشد.

جالب است بدانید که عملکرد گل با افزایش سن گیاه بیشتر می‌شود و ممکن است بعد از گذشت ۵ یا ۶ سال در فصل رشد گل‌های بیشتری تولید کند.

هر بوته پرنده بهشتی می‌تواند تا ۱۰ شاخه گل تولید کند.

معمولا گل‌ها به تدریج باز می‌شوند و بیشتر به صورت گل بریده در گل فروشی‌ها به فروش می‌رسد.

ولی می‌توان خود گیاه را در گلدان‌های بزرگ در آپارتمان پرورش داد.

استرلیتزیا گیاهی است که خود را با هر شرایط آب و هوایی وفق میدهد.

مقاوم در برابر باد و رشد خوبی در باغ‌های ساحلی دارد.

تعویض منظم گلدان باعث تسریع رشد گیاهان جوان میشود.

شرایط نگهداری گل استرلیتزیا

نور

پرنده بهشتی به نور متوسط تا زیادی نیاز دارد و در صورت دریافت نور کم متمایل به سایه، ممکن است گلدهی نداشته باشد.

و یا گل‌های تشکیل شده نیز از بین بروند.

در آپارتمان بهتر است در جایی قرارگیرد که دارای نور زیاد و فیلتر شده باشد.

در زمستان می‌تواند نور مستقیم را تحمل کند اما هرگز در تابستان آن را در نور مستقیم قرار ندهید چرا که به سرعت خشک می‌شود.

البته در نظر داشته باشید که نور مصنوعی نیز مانند نور طبیعی برای گلدهی و رشد این گیاه خوب است.

آبیاری

خاک گلدان را همواره مرطوب نگه دارید.

اجازه ندهید خاک خشک شود.

در فصول رشد، به آبیاری نسبتا زیادی نیاز دارد تا جایی که خاک آن اصلا خشک نگردد و کمی رطوبت را همیشه با خود داشته باشد.

در هوای معتدل هفته‌ای دو روز باید آبیاری شود.

ولی در هنگام استراحت گیاه که از اواسط تیرماه تا اواخر مردادماه است باید آبیاری را بکلی قطع کرد.

و یا به آبیاری را خیلی کمتر کنید تا ریشه‌های گیاه نسوزد و در فصول رشد گلدهی گیاه تضمین شود.

رطوبت

گل استرلیتزیا رطوبت بالا را دوست دارد.

می‌توانید از راه‌های تامین رطوبت گیاهان کمک بگیرید و شرایط مناسبی برای آن فراهم کنید.

از جمله این راه‌ها استفاده از روش جزیره در زیر گلدانی و یا قرار دادن یک ظرف آب در کنار آن است تا با تبخیر آب، رطوبت گیاه تامین شود.

دما

درجه حرارت مناسب برای گیاه بین ۱۶ – ۱۹ درجه سانتی‌گراد است.

و درجه حرارت کم تر از ۳- و بیش از ۳۰ را تحمل نکرده و از بین میرود.

گل پرنده بهشتی کمی حساس است و سرمای بالا به این گیاه آسیب می‌رساند.

بهتر است در صورت سرد شدن بیش از حد هوا بر روی آن یک پلاستیک بکشید.

و یا آن را ابتدا در گلدان‌های بزرگ بکارید تا امکان انتقال آن به داخل منزل فراهم باشد.

در کل آب و هوای معتدل رو به گرم و مرطوب را دوست دارد.

به همین دلیل در شمال کشور و یا باغ‌های ساحلی از رشد خوبی برخوردار است.

البته باید توجه داشته باشید گلدهی در فصل سرما انجام می‌گیرد، یعنی برای تولید گل به کمی دمای پایین نیاز دارد.

اما این کاهش دما نباید برای آن ادامه دار شود.

دمای کمتر از ۱۳ درجه سبب توقف و یا کند شدن رشد برگ‌ها خواهد شد.

خاک مناسب

پرنده بهشتی به خاک قلیایی نیاز دارد.

اما در اغلب خاک‌ها می‌تواند رشد کند.

بهترین خاک برای این گل مخلوطی از خاک باغچه، شن درشت یا پرلیت و کود دامی پوسیده است تا نیازهای گیاه را رفع کند.

کوددهی

در فصول رشد یعنی بهار و تابستان به کوددهی منظم نیاز دارد.

کود مورد نیاز این گیاه را میتوان هر دو هفته یکبار، از فروردین تا مهرماه، مصرف نمود.

در پاییز و زمستان بهتر است کوددهی را کم و یا کاملا متوقف کنید.

گیاه به مصرف کود دامی و کمپوست و افزایش کود به آب آبیاری به میزان حدود یک بار در ماه در طول تابستان به خوبی جواب می‌دهد.

تعویض گلدان

تعویض مرتب گلدان سبب افزایش سرعت رشد گیاه می‌شود.

بنابراین اگر می‌خواهید گیاهتان رشد بیشتری داشته باشد می‌توانید هر سال گلدان آن را عوض کنید.

دقت کنید که حتما از گلدان‌های عمیق استفاده کنید تا ریشه‌ها فضای کافی برای گسترش را داشته باشند.

هرس

هرس نمودن برگ‌های سا‌ل‌های گذشته و جدا کردن پاجوش‌های مادری برای رشد بهتر توصیه میشود.