سیکاس

سیکاس

سیکاس در فارسی به نخل زینتی هم معروف است که از جنس Cycas  و از خانواده Cycadaceae می‌باشد و بومی ژاپن و مناطق استوایی است.

سیکاس گیاهی مقاوم و دارای سرعت رشد بسیار کم و عمر طولانی می‌باشد.

این گیاه در سال در هر نوبت گل دهی، حدود ۲۰ تا ۴۰ برگ می‌دهد.

با ما همراه با شید تا شما را با این گل زیبا بیشتر آشنا کنیم.

ویژگی های ظاهری گیاه سیکاس 

به طور عمده سیکاس‌ها گیاهانی پیازدار و دو پایه می‌باشند.

یعنی دارای پایه نر و پایه ماده می‌باشند.

که هر پایه دارای گلی متفاوت از هم هستند.

پایه نر دارای کیسه محتوی گرده گل است و گیاه ماده دارای تخمدان است.

برگ‌های پایه نر کوتاه، پهن و کلفت بوده.

در سطح زیر آن چندین کیسه گرده وجود دارد که بوسیله یک شکاف طولی مقدار بسیار زیادی گرده گل به خارج می‌ریزند.

برگ‌های پایه گل سیکاس ماده، مسطح است و از کرک‌های خرمائی رنگ پوشیده شده.

و در سطح بالائی آن‌ها شرابه‌ای انگشت مانند یا دندانه دار می‌باشد.

در گیاه سیکاس برگ‌ها به صورت دایره‌ای ظاهر میگردند که در ابتدا بسیار نرم و لطیف می‌باشند.

ولی پس از یک یا دو هفته حالت سفت‌تر و خشبی‌تر به خود می‌گیرند.

اکثر گونه‌ها برگ‌هایی مانند برگ نخل دارند، ولی براق‌تر، چرمی‌تر و نوک تیز‌ترند.

البته گونه روولوتا (Cycas- revulota) که در ایران و عمدتاً در شمال ایران کشت می‌گردد دارای برگ‌های سبز پررنگی است.

خود برگ‌ها دارای برگچههایی هستند که به طور منظم در دو طرف رگبرگ اصلی قرار دارند.

برگ‌ها به صورت متحد المرکز معمولا در اردیبهشت همه باهم به یکباره ظاهر می‌گردند.

هم چنین در صورت مهیا بودن شرایط از نظر رطوبت و دما در شهریور نیز برگ دهی می‌نمایند.

طول برگ‌های سیکاس می‌تواند از یک تا دو متر بنابه شرایط نوری که گیاه در آن قرار دارد نوسان داشته‌باشد.

ساقه سیکاسها مانند نخل‌ها ستونی شکل، بدون انشعاب و در جنس‌های مختلف ارتفاعی متفاوت دارند.

با نگهداری آن داخل گلدان می‌توانید اندازه گیاه را با هرس کنترل کنید.

دوام برگ‌های این گیاه زیاد است

ولی به علت شکننده بودن باید خیلی مراقب بود و در جابجایی باید کاملا با احتیاط حمل شود.

شرایط مناسب برای نگهداری گیاه سیکاس 

نور مناسب برای گیاه سیکاس 

همانند سایر گیاهانی که به صورت نخل هستند، این گیاه هم به نور زیاد برای رشد نیاز دارد.

البته توجه داشته باشید نور مورد نیازبرای نگهداری گیاه سیکاس ،نور مستقیم خورشید است.

ولی خود را با محیط داخل اتاق نیز تطبیق می‌دهد.

به طوری که چند ساعتی از نور صبح یا غروب آفتاب به آن بتابد.

همچنین زمانی که برگ‌های تازه و جوان گیاه که نرم و لطیف هستند، ظاهر می‌گردد.

تا دو هفته‌ای که به خود حالت سخت و خشنی بگیرد یکی از حساس‌ترین دوران برای سیکاس است.

زیرا کوچک‌ترین ضربه به برگچه‌ها و همچنین فعالیت بیش از حد حشرات نیز می‌تواند به آن‌ها آسیب برساند.

درطول این دوره براثر عاملی به نام نور گرایی اگر برگ‌ها در محیطی پر نور ظاهر شوند به دلیل شدید بودن نور، برگ‌ها کوتاه می‌مانند.

ولی در غیر این صورت برگ‌های بلند با فاصله زیاد بین برگچه‌ها می‌گردد.

نکته بسیار مهم این هست که برگ‌های سیکاس همیشه به دنبال نور می‌روند.

پس سعی کنید هر هفته گیاه را ۹۰ درجه بچرخانید تا شکل گیاه شما کج نشود.

پنجره‌های جنوبی یا غربی بخاطر نورگیر بودن، محل مناسبی برای سیکاس آپارتمانی می‌باشد.

 

میزان آبیاری برای گیاه سیکاس 

این گیاه به آبیاری خیلی زیاد نیاز ندارد.

زیرا ساقه آن آب را در خود ذخیره می‌کند و در زمان کمبود آب از آن استفاده می‌کند.

این گیاه به کم آبی مقاوم است ولی در تابستان سعی کنید به صورت منظم آبیاری کنید.

حتما بین دو آبیاری اجازه دهید خاک گلدان تا عمق ۲ الی ۸ سانتی متر خشک شود.

و این بستگی به اندازه گلدان شما دارد.

در زمان آبیاری اجازه ندهید که آب روی ساقه و برگ‌های آن ریخته شود.

چون باعث پوسیدگی ساقه و برگ‌ها میشود.

همچنین توجه داشته‌باشید که هنگام آبیاری باید آب اضافی از زیر گلدان خارج شود و گلدان شما زهکشی خوبی داشته‌باشد.

در غیر این صورت باعث پوسیدگی ریشه و در ادامه مرگ گیاه خواهد‌شد.

آبیاری زیاد و باتلاقی شدن خاک گلدان باعث زردی و خشکی برگ‌ها هم میشود.

این گیاه دوست ندارد خاکش دائم خیس باشد.

البته بالا بردن آبیاری در دوران برگ دهی گیاه باعث بهتر شدن برگ دهی و رشد گیاه شما خواهد‌شد.

خاک مناسب 

در هر خاکی می‌تواند رشد کند ولی بهترین خاک برای آن خاک کاکتوسی هست.

خاک سیکاس به زهکشی مناسب نیاز دارد.

ترکیب خاک سیکاس می تواند مخلوطی از:

یک قسمت خاک معمولی گیاهان گلدانی یا خاک لوم + یک قسمت شن و یا یک قسمت خاک برگ + یک قسمت شن باشد.

همچنین می‌توانید از ترکیب مقدار مساوی پیت ماس و پرلیت درشت هم استفاده کنید.

در کاشت سیکاس باید توجه داشته‌باشید که گیاه را طوری بکاریم که کمی از سطح خاک بالا‌تر باشد.

به این شکل که پیاز سیکاس باید طوری در خاک قرار گیرد که نیمی از آن در خاک و نیم دیگر آن از خاک بیرون باشد.

کود مناسب برای گیاه سیکاس

مناسب‌ترین زمان کوددهی سیکاس یکی درطول بهار و دیگری در اواخر تابستان است.

نیاز غذایی این گیاه به میزان نور در دسترس بستگی دارد.

گیاهانی که در نور زیاد رشد کردند بیشتر از گیاهانی که در سایه رشد کرده‌اند به کود احتیاج دارند.

اگر از کودهای ارگانیک مانند کودهای حیوانی و کودهایی که دیر جذب می‌شوند استفاده می‌کنید.

بهتر است از باقی ماندن این کود‌ها در دهانه و نوک پیاز جلوگیری کنید.

زیرا این عمل امکان دارد که آرایش منظم برگ‌های تازه را که در آینده بیرون می‌آیند به‌هم بزنند.

 

دمای مناسب برای نگهداری گیاه سیکاس 

معمولا آب و هوای گرم و مرطوب مثل شمال کشور مکانی مناسب برای کاشت این گیاه پرطرفدار می‌باشد.

هوای معتدل ۱۳ الی ۲۵ درجه سانتی گراد برای پرورش آن ایده آل می‌باشد.

اگر گیاه شما در خارج از خانه قرار دارد سعی کنید در زمستان آن را با نایلون بپوشانید.

غیر از سیکاس رولوتا که مقاومت بالایی به دمای سرد دارد انواع گونه های سیکاس برای نگهداری در آپارتمان مناسب هستند.

رطوبت مناسب برای نگهداری گیاه سیکاس

این گیاه رطوبت را بسیار دوست دارد و سعی کنید که اگر محل نگهداری آن خشک هست با غبارپاشی رطوبت مورد نیاز گیاه را تامین کنید .

البته غبارپاشی را در زمانی که نور مستقیم خورشید به آن میتابد نباید انجام داد.

تعویض گلدان سیکاس 

با توجه به رشد بسیار کمی که این گیاه دارد نیاز به جابجایی و تعویض گلدان آن نیز طبیعتا کم خواهد‌بود.

با توجه به حجم ریشه‌ها این جابجایی در فاصله زمانی بلند تری لازم خواهدبود.

هر دو الی سه سال سیکاس نیازمند تعویض گلدان و خاک می‎باشد.

بهترین فصل تعویض گلدان سیکاس و همچنین انتقال و جابجایی آن زمستان و اوایل بهار است.

چون رشد و رویش آن در این زمان همانند اکثر انواع گیاهان به حداقل می‌رسد.

در انتخاب گلدان و جای گیاه باید به این نکته دقت کنید که از گلدان عمیق استفاده نمایید.

تا پس از رشد ریشه گیاه گلدان را پر نموده و پس از آن رشد تنه و برگ‌ها به تناسب افزایش می‌یابد.

در این حالت بهتر است گلدانی را انتخاب نمایید که حداقل یک و نیم برابر ریشه عمق داشته‌باشد.

 

هرس گیاه سیکاس

این گیاه به دلیل رشد کند نیاز چندانی به هرس ندارد.

مگر جدا کردن برگ‌های آسیب دیده و آفت زده

و یا برگ‌هایی که خارج از شکل مورد نظر گیاه رشد کرده‌اند و یا مرکز گیاه را اشغال کرده‌اند.

تکثیر گیاه سیکاس 

تکثیر گیاه سیکاس به دو روش امکان‌پذیر است:

تکثیر از طریق پاجوش

برای تکثیر سیکاس از طریق پاجوش باید آن‌ها با چاقوی تیز برید.

پس از آن باید محل بریدگی روی تنه سیکاس و پاجوش را با پودر ضد قارچ پوشاند که مبتلا به عفونت قارچی نشود.

در صورتیکه پودر ضد قارچ در دسترس نباشد، می‌توان از خاکستر چوب بجای آن استفاده کرد.

باید دقت کرد تمام قسمت‌های بریده شده و زخمی را با خاکستر بپوشانید.

پاجوش سیکاس را باید در خاک سبک کاشت، بطوری که نصف آن در خاک و نصف دیگر آن بالای سطح خاک قرار بگیرد.

این پیاز در حدود سه تا شش ماه ریشه دار شده و بهار سال بعد جوانه زده برگ می‌دهد.

تکثیر سیکاس از طریق بذر

تکثیر سیکاس با بذر کمی سخت تر از تکثیر از طریق کاشت پاجوش است.

نکته قابل توجه این است که

در بذر این گیاه پوسته سخت وجود دارد و بهتر است با ضربه ترک در آن ایجاد کنیم تا نفوذ آب بیشتر شود و سریعتر رشد کند.

بذرها در دی و بهمن ماه آماده جداسازی از بدنه مادر هستند.

دانه‌ها را بین دو دست فشار دهید و آن‌هایی که سفت و محکم هستند را برای کاشت انتخاب کنید.

قبل از کاشت پوست قرمز دانه‌ها را حتما جدا کنید و در آب به مدت ۴۸ ساعت بخیسانید تا پوست آن جدا شود.

بهتر است که قبل از کاشت یک یا دو روز در جای خشک و خنک نگهداری شوند.

سپس بذر را در بستر سبک مخصوص کشت بذر و دانه‌ها را از پهلو بکارید.

بهترین خاک جهت کاشت، ۵۰ درصد پرلایت و ۵۰ درصد پیت ماس و خاک برگ می‌باشد.

مشکلات و بیماری های گیاه سیکاس و راه های درمان آن 

 

 

علت پیچ خوردگی برگ های سیکاس 

آب زیاد و نور کم از دلایل اصلی این عارضه می باشد.

در صورت مشاهده این علائم گیاه را به مکانی پر نورتر منتقل کنید.

 

علت برگ ندادن گیاه سیکاس 

اگر نور کافی وجود نداشته باشد گیاه یا برگ نمیدهد و یا برگ‌ها کم‌پشت خواهد بود، پس حتما گیاه را به محلی با نور زیاد منقل کنید.

 

علت ایجاد لکه های قهوه ای ریز روی برگهای نخل سیکاس

اگر چنین لکه‌هایی روی برگ‌های سیکاس مشاهده می‌کنید

نشان دهنده حمله شته و یا کنه‌ها است که به رنگ قهوه‌ای پر رنگ و بیشتر بر روی برگ‌های مسن‌تر بروز می‌یابند.

برای حل این مشکل از سموم کنه کش و شته کش می‌توان برای مقابله با این آفات استفاده نمود.

 

علت ایجاد لکه های زرد نقطه ای بر روی برگ گیاه سیکاس 

اگر گیاه شما خارج از خانه قرار دارد توجه داشته‌باشید که در فصل‌های بارندگی

بارش تگرگ سبب ایجاد لکه‌های زرد رنگ به صورت نقطه‌ای بر روی سطح برگچه‌ها خواهد‌شد.

 

علت پوسیدگی و یا قارچی شدن تنه یا ریشه گیاه سیکاس 

این بیماری موجب پوسیدن و نرم و سیاه شدن ساقه از نزدیکی سطح خاک می‌شود.

برگ‌ها پژمرده شده و می‌ریزند و گیاه از بین می‌رود.

این مشکل به علت آبیاری بیش از حد و رشد قارچ‌ها در محیط بروز می‌کند.

زهکش مناسب خاک، عدم آبیاری زیاد، استفاده از خاک ضدعفونی شده

و تمیز نگهداشتن محیط رشد گیاه از جمله راهکارهای جلوگیری از بیماری هستند.

 

علت ایجاد شپشک آردآلود بر روی گیاه سیکاس 

شپشک آردآلود یکی از آفات گیاه سیکاس است.

که در اثر تغذیه از شیره گیاه، بدشکلی، ضعف  و زردی برگ بخصوص برگ جوان را به دنبال دارد.

این آفت بخصوص در ناحیه اتصال برگچه‌ها به دمبرگ و حتی در روی ریشه فعالیت می‌کند.

جمع‌آوری شپشک‌ها با پنبه آغشته به الکل و سمپاشی با حشره کش مناسب در کنترل آن موثر است.

اگر برگ‌های کناری پیر و زرد شدند نگران نباشید چون این سیکل طبیعی به شمار می‌رود.

در صورت زردی برگ‌های مسن آن‌ها را قطع کنید.

اما اگر برگ‌های جوان شما دچار زردی شد بسته به اینکه به کدام صورت زیر باشد، ممکن است یکی از موارد زیر علت آن باشد:

 زرد شدن برگها سیکاس به صورت تکی :

فقیر بودن خاک گیاه مخصوصا کمبود آهن و یا کود دهی بیش اندازه یکی از دلایل زرد شدن برگ‌های سیکاس است.

معمولا برگ‌های تازه آن بصورت تکی زرد می‌شوند.

زرد شدن برگ گل سیکاس به صوت کلی و همه باهم :

آبیاری بیش از حد در شرایط زهکشی نامناسب خاک نیز می‌تواند علت زرد شدن برگ سیکاس باشد.

که باعث پوسیدگی ریشه و پیاز آن نیز می‌شود.

در این شرایط بهتر است از خاکی که به خوبی زهکشی شود و آب را در خود نگه نمی‌دارد استفاده نمود.

هم چنین سوراخ‌های زیر گلدان را کنترل نمایید تا مسدود نشده باشند و همچنین از میزان آبیاری بکاهید.

علت ایجاد شپشک سپردار بر روی گیاه سیکاس 

این آفت به شکل نقاطی قهوه‌ای یا مشکی بر روی برگ جلب توجه می‌کند.

این حشرات از شیره گیاه تغذیه می‌کنند.

تعداد کم آنها مشکل خاصی را ایجاد نمی‌کند.

اما با افزایش تعداد مشکلاتی همچون ضعف رشد گیاه و زردی برگ بخصوص برگ جوان و ریزش آنان بوجود می‌آید.

سم‌پاشی با حشره‌کش مناسب در کنترل آن موثر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.